Hai mã mỡ có thể cùng nằm trong danh sách lựa chọn cho ổ đỡ chịu tải nặng, nhưng không vì thế mà thay thế cho nhau theo kiểu “mỡ tốt hơn thì bơm vào”. Shell Gadus S2 V220 2 và Shell Gadus S5 T460 1.5 khác nhau ở dầu gốc, chất làm đặc, độ nhớt dầu gốc và cấp NLGI. Những khác biệt này ảnh hưởng đến cách mỡ đi qua hệ thống bơm, giữ lại trong ổ đỡ và phản ứng khi nhiệt độ, tải trọng hoặc nước thay đổi.

Bài viết này đọc hai TDS theo góc nhìn ra quyết định bảo trì. Mục tiêu không phải chọn sản phẩm đắt hơn, mà là xác định vị trí nào cần xem xét nâng cấp và vị trí nào nên giữ nguyên công thức hiện có cho đến khi có đủ dữ liệu.

Đừng coi NLGI là câu trả lời duy nhất

NLGI mô tả độ cứng hoặc độ đặc của mỡ ở điều kiện thử. Gadus S2 V220 2 có cấp NLGI 2, còn Gadus S5 T460 1.5 có cấp NLGI 1.5. Chênh lệch này có thể tác động đến khả năng bơm, nhất là với đường ống dài, hệ thống bơm tập trung hoặc nhiệt độ môi trường thấp. Vì vậy, không nên nhìn thấy cùng chữ “mỡ chịu tải” rồi mặc định hai mã vận hành giống nhau.

Cấp NLGI cũng không cho biết đầy đủ độ nhớt của dầu gốc bên trong mỡ. TDS của S2 V220 2 ghi độ nhớt dầu gốc 220 cSt ở 40°C. Con số tương ứng của S5 T460 1.5 là 460 cSt ở 40°C. Với ổ đỡ lớn, tốc độ chậm và tải cao, dữ liệu dầu gốc cần được đối chiếu với yêu cầu OEM và điều kiện thực tế, thay vì chỉ đối chiếu độ đặc của mỡ.

Gadus S2 V220 2 phù hợp với bài toán đa dụng chịu cực áp

Theo TDS, Gadus S2 V220 2 dùng dầu gốc khoáng và chất làm đặc lithium; đây là mỡ cực áp đa dụng cho ổ trượt, ổ lăn, khớp bản lề và bề mặt trượt trong công nghiệp, vận tải. TDS nêu khả năng chịu tải lớn, tải va đập, chống nước rửa trôi và bảo vệ chống ăn mòn khi có nhiễm nước.

Điểm cần lưu ý là “đa dụng” không đồng nghĩa với mọi điểm bôi trơn đều nên dùng chung một mã. TDS khuyến nghị phạm vi vận hành từ -20°C đến +130°C và nhắc phải xem lại chu kỳ tái bơm khi ổ đỡ làm việc gần giới hạn nhiệt độ. Khi máy có rung động, nước, tải va đập hoặc đang tiêu hao mỡ bất thường, người bảo trì cần kiểm tra nguyên nhân cơ học và lượng bơm trước khi đổi sản phẩm.

Gadus S5 T460 1.5 hướng đến ổ đỡ chậm, tải nặng và nhiệt độ cao

Gadus S5 T460 1.5 có dầu gốc tổng hợp hoàn toàn, chất làm đặc diurea và độ nhớt dầu gốc 460 cSt ở 40°C. TDS mô tả mã này cho ứng dụng ổ đỡ kín hoặc nửa kín, tốc độ chậm, tải nặng, nhiệt độ cao và điều kiện khắc nghiệt. Các ngành được nêu gồm thép, xi măng, giấy, năng lượng gió, hóa chất và khai thác mỏ.

TDS cũng ghi cấp NLGI 1.5, điểm nhỏ giọt điển hình 250°C và khả năng bơm xa “tốt”. Các dữ liệu này hữu ích khi đánh giá một vị trí khó tiếp cận hoặc cần bơm mỡ qua tuyến dài, nhưng chúng không thay thế giới hạn vận hành của ổ đỡ, quy trình bơm hay khuyến cáo riêng của OEM. Điểm nhỏ giọt không phải là nhiệt độ vận hành cho phép của cả cụm máy.

Năm câu hỏi trước khi chuyển từ S2 sang S5

Thứ nhất, máy đang yêu cầu gì? Đọc manual của OEM, tải trọng, tốc độ, nhiệt độ tại ổ đỡ và loại ổ. Nếu yêu cầu mỡ có cấp NLGI, độ nhớt dầu gốc hoặc chất làm đặc cụ thể, đó là mốc để so sánh.

Thứ hai, hệ thống bơm có phù hợp không? NLGI 2 và NLGI 1.5 có hành vi bơm khác nhau. Kiểm tra chiều dài đường ống, nhiệt độ thấp nhất, áp suất bơm, van chia và lịch bơm. Một mã có dữ liệu tốt trên TDS vẫn có thể cho kết quả kém nếu hệ thống phân phối không cấp đủ mỡ tới điểm bôi trơn.

Thứ ba, mỡ cũ là gì? Không nên coi việc thay mỡ lithium bằng mỡ diurea là thao tác đổi mã đơn giản. Cần xác nhận tính tương thích với nhà sản xuất mỡ, OEM hoặc bộ phận kỹ thuật trước khi pha trộn hay chuyển đổi. Khi phải chuyển đổi, lập kế hoạch làm sạch, lượng purge, kiểm tra nhiệt độ và quan sát tình trạng mỡ thải theo hướng dẫn đã xác nhận.

Thứ tư, vấn đề hiện tại có thật sự do mỡ? Nhiệt ổ đỡ cao có thể đến từ lắp đặt, tải lệch, khe hở, nhiễm bẩn, lượng mỡ quá nhiều hoặc quá ít. Đổi sang mỡ tổng hợp mà không sửa nguyên nhân gốc có thể làm chi phí tăng nhưng không xử lý được hư hỏng.

Thứ năm, có tiêu chí đánh giá sau chuyển đổi không? Trước khi thử tại một điểm máy, ghi lại nhiệt độ, lượng mỡ tiêu hao, tiếng ồn, rung động, tình trạng phớt và khoảng thời gian tái bơm hiện tại. Sau đó so sánh trên cùng điều kiện vận hành. Cách này đáng tin cậy hơn việc kết luận từ một ca máy đơn lẻ.

Khi nào chưa nên nâng cấp

Nếu ổ đỡ đang vận hành ổn định, nhiệt độ và tải không vượt giới hạn thiết kế, hệ thống bơm đã được thiết kế cho NLGI 2 và không có bằng chứng về thiếu màng dầu hay xuống cấp nhiệt, việc đổi ngay sang S5 T460 1.5 chưa phải ưu tiên. Hãy bắt đầu bằng kiểm tra tình trạng ổ đỡ, lượng bơm, nước hoặc bụi xâm nhập và lịch bảo trì.

Ngược lại, một vị trí tốc độ chậm, tải nặng, nhiệt cao hoặc nằm trong cụm kín có thể là ứng viên để đánh giá S5 T460 1.5. Đánh giá vẫn phải dựa trên hồ sơ OEM, điều kiện thực tế và xác nhận tương thích, không dựa trên tên dòng sản phẩm.

Kết luận

Gadus S2 V220 2 và Gadus S5 T460 1.5 phục vụ những bài toán khác nhau. S2 V220 2 là lựa chọn mỡ lithium, dầu gốc khoáng, chịu cực áp đa dụng; S5 T460 1.5 dùng dầu gốc tổng hợp hoàn toàn, chất làm đặc diurea và dầu gốc có độ nhớt cao hơn cho các ứng dụng tải nặng, tốc độ chậm, nhiệt cao. Trước khi đổi mỡ, hãy xác nhận đúng điểm bôi trơn, hệ thống bơm, mỡ đang dùng và tiêu chí đánh giá sau chuyển đổi.

Nguồn tham khảo

Shell Gadus S2 V220 2, TDS tiếng Việt, phiên bản 3.5 ngày 31/08/2018, lưu trong hồ sơ kỹ thuật của Võ Lan.
Shell Gadus S5 T460 1.5, TDS tiếng Việt, phiên bản 1.1 ngày 01/08/2016, lưu trong hồ sơ kỹ thuật của Võ Lan.
Shell Gadus S2 V220 2 Technical Datasheet.
Shell Gadus S5 T460 1.5 Technical Data Sheet.

Gadus S2 V220 2 và S5 T460 1.5: đừng chỉ nhìn cấp NLGI khi chọn mỡ